Trong logistics và quản lý chuỗi cung ứng, phần lớn sự chú ý thường tập trung vào cước vận tải, giá container, biến động thị trường hay chiến lược đàm phán với hãng tàu. Tuy nhiên, có một yếu tố âm thầm nhưng tác động trực tiếp đến chi phí vận hành mỗi ngày — Material Handling (Xử lý nguyên vật liệu).
Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực quản trị kho cho thấy, chi phí liên quan đến di chuyển, nâng hạ và lưu trữ hàng hóa có thể chiếm khoảng 20–30% tổng chi phí vận hành kho. Con số này đủ lớn để ảnh hưởng đáng kể đến lợi nhuận doanh nghiệp, nhưng lại thường bị xem là hoạt động tác nghiệp đơn thuần.
Material Handling là gì?
Material Handling là toàn bộ các hoạt động liên quan đến việc:
– Di chuyển hàng hóa trong kho
– Nâng hạ bằng xe nâng
– Xếp pallet
– Lưu trữ trên hệ thống kệ
– Chuẩn bị hàng cho xuất – nhập
Nếu đóng gói quyết định mức độ an toàn của hàng hóa, thì Material Handling quyết định hiệu suất vận hành và cấu trúc chi phí nội bộ.
Đây không chỉ là thao tác kho bãi, mà là một phần cốt lõi của hệ thống vận hành.
Vì sao Material Handling là “nghệ thuật” giảm chi phí?
1. Giảm quãng đường di chuyển = Giảm chi phí nhân công và thiết bị
Một layout kho thiếu tối ưu có thể khiến xe nâng di chuyển thêm 3–5 km mỗi ngày. Điều này đồng nghĩa với:
– Tăng tiêu hao nhiên liệu hoặc điện năng
– Tăng khấu hao thiết bị
– Gia tăng thời gian xử lý đơn hàng
– Giảm năng suất lao động
Khi nhân lên theo tháng và theo năm, chi phí phát sinh có thể trở thành một khoản đáng kể trong tổng chi phí vận hành. Tối ưu hóa layout, phân loại hàng theo nguyên tắc ABC, và bố trí hợp lý khu vực xuất – nhập là những giải pháp cơ bản nhưng hiệu quả.
2. Bao bì và pallet quyết định tốc độ xử lý
Hiệu suất Material Handling chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chất lượng và tiêu chuẩn đóng gói:
– Pallet sai kích thước khiến hàng không thể đưa vào kệ
– Xếp chồng vượt tải trọng gây móp méo, hư hỏng
– Thùng carton yếu làm tăng rủi ro trong quá trình nâng hạ
→ Một quyết định đóng gói thiếu tính toán có thể làm gia tăng:
– Tỷ lệ hư hỏng
– Thời gian xử lý
– Chi phí re-packing
– Khiếu nại và bồi thường
Vì vậy, quản trị đóng gói và quản trị xử lý nguyên vật liệu phải được xem là một hệ thống liên kết chặt chẽ, không thể tách rời.
3. Thiết bị phù hợp giúp tối ưu ROI (Return on Investment)
Các kho hiện đại ngày nay đang từng bước ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu suất:
– Tích hợp IoT (Internet of Things) để theo dõi thiết bị
– Forklift và Reach Truck chuyên dụng cho từng loại kệ
– Conveyor tự động: Băng chuyền tự động
– AGV (Automated Guided Vehicle) / AMR (Autonomous Mobile Robot)
– WMS (Warehouse Management System)
Khi được tích hợp đúng cách, hệ thống công nghệ có thể giúp tăng năng suất từ 20–40%, đồng thời giảm sai sót và phụ thuộc vào lao động thủ công. Tuy nhiên, đầu tư công nghệ chỉ thực sự hiệu quả khi doanh nghiệp hiểu rõ dòng chảy hàng hóa và bài toán chi phí của mình.
Material Handling không phải là công việc “tay chân”
Xử lý nguyên vật liệu là một bài toán tổng hợp bao gồm:
– Thiết kế hệ thống
– Phân tích dòng chảy hàng hóa
– Kiểm soát chi phí
– Quản trị rủi ro
– Định hướng đầu tư dài hạn
Doanh nghiệp có thể cạnh tranh bằng giá trong ngắn hạn. Nhưng về dài hạn, lợi thế bền vững đến từ hiệu suất vận hành. Chỉ cần tối ưu tốt hoạt động xử lý nội bộ, doanh nghiệp đã có thể cải thiện lợi nhuận mà không cần tăng doanh thu hay mở rộng quy mô. Material Handling vì thế không còn là hoạt động hậu cần đơn thuần, mà chính là nghệ thuật quản trị chi phí trong chuỗi cung ứng hiện đại.