Sau Tết: Vì sao cước vận tải biển biến động mạnh?

Sau kỉ nghỉ Tết Nguyên Đán, thị trường vận tải biển bước vào giai đoạn biến động khó lường về giá cước. Đây không phải yếu tố ngẫu nhiên, mà xuất phát từ nhiều nguyên nhân mang tính chu kỳ tác động đồng thời chuỗi cung ứng toàn cầu và yếu tố nội tại tại Việt Nam.
Sau cao điểm xuất hàng trước Tết, container rỗng dồn về các thị trường nhập khẩu lớn, trong khi khu vực châu Á – trong đó có Việt Nam lại bước vào chu kỳ xuất khẩu. Sự lệch pha này dẫn đến việc thiếu rỗng cục bộ, mất cân bằng cung cầu container. Vì vậy phụ phí CIC (Container Imbalance Charge) hoặc EIS (Equipment Imbalance Surcharge) được hãng tàu áp dụng, khiến chi phí vận chuyển gia tăng.
Cùng lúc đó, các hãng tàu thường điều chỉnh năng lực khai thác bằng cách giảm chuyến sau cao điểm để tối ưu tải trọng (Blank sailing). Trong khi doanh nghiệp đồng loạt khởi động lại sản xuất sau kỳ nghỉ, đặc biệt với các ngành xuất khẩu chủ lực của nước ta như linh kiện điện tử, dệt may, thủy sản,… khiến cho nhu cầu đặt chỗ tăng nhanh, nhưng nguồn cung chỗ tàu trở nên hạn chế.
Ở trong nước, áp lực lên các cơ sở hạ tầng logistics cũng rõ rệt hơn: lưu lượng container tăng đột biến tại cảng, ICD, kho bãi đồng thời với việc vận tải nội địa chưa ổn định hoàn toàn do thiếu nhân lực đầu năm. Những yếu tố này làm chậm vòng quay container và gia tăng chi phí chuỗi vận chuyển.
Bên cạnh đó, các yếu tố toàn cầu như tắc nghẽn cảng, thay đổi tuyến, biến động giá nhiên liệu hay rủi ro địa chính trị có thể khuếch đại biến động chi phí trong giai đoạn vốn đã nhảy cảm này.